1- THÀNH TỰU KINH TẾ NỘI ĐỊA VÀ SỰ PHỤC HƯNG CỦA NGÀNH SẢN XUẤT

Theo các số liệu được công bố, nền kinh tế Hoa Kỳ đã ghi nhận những kết quả khả quan sau khi áp dụng các biện pháp thuế quan mới:

(i) Tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt mức 4,4% trong quý 3/2025, và dự báo quý 4/2025 có thể vượt mức 5%.

(ii) Chỉ số lạm phát hàng năm giảm xuống còn 1,4% trong ba tháng gần nhất, đồng thời thu nhập thực tế của người lao động tăng thêm từ 1.000 đến 2.000 USD so với năm trước.

(iii) Thị trường chứng khoán đạt 52 mức cao kỷ lục kể từ khi ông đắc cử vào năm 2024, với kỳ vọng chỉ số Dow Jones Industrial Average sẽ sớm chạm mốc 50.000 điểm.

(iv) Hoạt động xây dựng nhà máy tăng 42% kể từ năm 2022 và sản lượng thép nội địa tăng hơn 300.000 tấn mỗi tháng.

2- TÁC ĐỘNG ĐẾN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VÀ VAI TRÒ CỦA THUẾ QUAN

Điểm nhấn quan trọng trong chính sách này là việc sử dụng thuế quan như một công cụ đòn bẩy để tái cấu trúc dòng chảy thương mại toàn cầu:

(i) Thâm hụt thương mại hàng tháng đã giảm đáng kể, khoảng 77%, trong khi xuất khẩu của Hoa Kỳ tăng thêm 150 tỷ USD.

(ii) Tỷ trọng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Hoa Kỳ đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi quốc gia này gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới vào năm 2001.

(iii) Các phân tích cho thấy gánh nặng của thuế quan chủ yếu do các nhà sản xuất và trung gian nước ngoài chi trả, chiếm ít nhất 80% chi phí thuế, thay vì đổ dồn lên người tiêu dùng Hoa Kỳ như các dự báo trước đó.

3- LÀN SÓNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP VÀ CÁC THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI ĐỐI ỨNG Chính sách thuế quan đã thúc đẩy các quốc gia và tập đoàn lớn thực hiện các cam kết đầu tư và mở cửa thị trường:

(i) Các công ty Hàn Quốc cam kết đầu tư 150 tỷ USD để hồi sinh ngành đóng tàu tại Hoa Kỳ; Nhật Bản hỗ trợ xây dựng các đường ống dẫn khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới tại Alaska.

(ii) Các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Taiwan Semiconductor Manufacturing Co., Micron, Nvidia và Apple đang đầu tư hàng trăm tỷ USD vào sản xuất chip và chất bán dẫn tại nội địa Hoa Kỳ.

(iii) Hoa Kỳ đã đạt được các thỏa thuận thương mại mới hoặc mở rộng với Trung Quốc, Vương quốc Anh, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Nam Phi, Indonesia, Philippines, Malaysia và nhiều quốc gia khác.

(iv) Các quốc gia Thành viên WTO và các đối tác khác đã đồng ý mở cửa thị trường cho hàng nông sản Hoa Kỳ và ký kết các hợp đồng mua sắm thiết bị quân sự cũng như công nghệ hàng không.

Nguồn: The Wall Street Journal ngày 31/01/2026.

Hành trình 18 năm của Aid for Trade

Trong phiên toàn thể khai mạc, các nhà lãnh đạo toàn cầu đã nhìn lại 18 năm sáng kiến Aid for Trade, với khoản đầu tư 648 tỷ USD kể từ năm 2006 nhằm giúp các nền kinh tế đang phát triển tham gia sâu hơn vào thương mại toàn cầu. Cuộc thảo luận tập trung vào cách cộng đồng quốc tế có thể giúp các quốc gia có thu nhập thấp khai thác tốt hơn các cơ hội thương mại.

Phát biểu của Tổng Giám đốc WTO

Trong bài phát biểu, bà Ngozi Okonjo-Iweala nhắc rằng WTO đang kỷ niệm 30 năm thành lập, trùng với 80 năm Hội nghị Bretton Woods, nơi thiết lập Hiệp định Chung về Thuế quan và Thương mại (GATT). Bà nhấn mạnh:

“Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất kể từ năm 1995 là tăng trưởng nhờ thương mại đã giúp hơn 1,5 tỷ người thoát khỏi cảnh nghèo cùng cực.” Bà cũng cho biết các nền kinh tế có thu nhập thấp và trung bình đã tăng gần gấp đôi tỷ lệ xuất khẩu toàn cầu từ 16,5% lên 32,2%, trong khi tỷ lệ người sống với mức dưới 2,15 USD/ngày giảm từ 40% xuống dưới 11%.

Tuy nhiên, bà cảnh báo rằng bối cảnh thương mại hiện tại đang đối mặt với nhiều thách thức, như chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và những dấu hiệu phân mảnh trong dữ liệu thương mại. Bà nhấn mạnh:
“Aid for Trade vẫn là một công cụ quan trọng để giúp các quốc gia đang phát triển vượt qua những thách thức này.”

Vai trò của Aid for Trade

Bà Okonjo-Iweala nhấn mạnh rằng việc tạo môi trường thuận lợi cho các nền kinh tế đang phát triển tận dụng thương mại để thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và phát triển bền vững là rất quan trọng. Các chiến lược bao gồm:

• Duy trì thị trường toàn cầu mở
• Tăng cường các sáng kiến Aid for Trade
• Phát triển chính sách hỗ trợ thương mại xanh
• Giảm rủi ro kinh doanh thông qua các hiệp định như Hiệp định Thu hút Đầu tư cho Phát triển

Quan điểm từ các đối tác quốc tế

Tổng Thư ký OECD Mathias Cormann nhấn mạnh vai trò của đầu tư Aid for Trade trong hỗ trợ hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ. Ông cho biết, năm 2022, các cam kết Aid for Trade đạt mức cao kỷ lục 51,1 tỷ USD, tăng 14% so với năm 2021.

Bộ trưởng Ngoại giao Barbados Kerrie D. Symmonds cho rằng Aid for Trade vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc tích hợp các nền kinh tế đang phát triển và kém phát triển vào hệ thống thương mại toàn cầu. Ông kêu gọi:

• Thiết lập các khung bảo vệ để đảm bảo thực thi hiệu quả Aid for Trade
• Triển khai các cơ chế tài trợ đổi mới, như Sáng kiến Bridgetown 2022
• Thúc đẩy thực thi Hiệp định Trợ cấp Nghề cá WTO và đàm phán giai đoạn hai nhằm giảm đánh bắt quá mức

Ủy viên EU về Quan hệ Đối tác Quốc tế Jutta Urpilainen nhấn mạnh rằng thương mại là công cụ mạnh mẽ để thúc đẩy phát triển bền vững. EU, nhà tài trợ Aid for Trade lớn nhất, đã đóng góp hơn 40% tổng hỗ trợ toàn cầu trong những năm gần đây. Bà cho biết, các sáng kiến Aid for Trade của EU tập trung vào việc:

• Phát triển năng lực để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật
• Phát triển hạ tầng cần thiết
• Hỗ trợ phụ nữ và các nhóm dễ bị tổn thương tham gia thương mại quốc tế

“Aid for Trade at a Glance” cung cấp phân tích chi tiết về các ưu tiên thương mại và phát triển của các nền kinh tế đang phát triển, đồng thời theo dõi khối lượng và tác động của các khoản tài trợ Aid for Trade từ các đối tác thương mại.

BT

Các thành viên của Chương trình WTO Chairs từ khắp nơi trên thế giới đang tham gia hội nghị tại Geneva để tăng cường hợp tác, tối ưu hóa tiềm năng của thương mại trong việc giảm bất bình đẳng tại các nền kinh tế đang phát triển.

Vai trò của mạng lưới Chairs

Tổng Giám đốc đã thảo luận với các đại biểu về các dự án liên quan đến thương mại, bao gồm nghiên cứu, phát triển chương trình giảng dạy và tiếp cận chính sách, được thực hiện chung với Ban Thư ký WTO.

“Mạng lưới Chairs đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển tải cho chúng tôi những vấn đề thực tế và nhu cầu cần được xem xét tại Geneva,” bà Okonjo-Iweala phát biểu. “Nó hoạt động như đôi mắt và đôi tai của WTO, giúp thu hẹp khoảng cách giữa Geneva và các địa phương mà các bạn đang làm việc.”

Các hoạt động liên quan

Cuộc thảo luận bao gồm:

• Các hoạt động của Nhóm Công tác Không chính thức về Doanh nghiệp Vi mô, Nhỏ và Vừa (MSMEs) nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp
• Nhóm Công tác Không chính thức về Thương mại và Bình đẳng giới, với mục tiêu đưa bình đẳng giới vào các cuộc thảo luận thương mại
• Sự tham gia của nhiều thành viên vào Trung tâm Nghiên cứu về Giới trong Thương mại của WTO

Bà Okonjo-Iweala cũng lưu ý đến nhiệm vụ từ Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 13 (MC13) nhằm đưa công việc về thương mại và bình đẳng giới lên một tầm cao mới.

Định hướng tương lai

“Khi chúng ta hướng tới tái toàn cầu hóa thương mại và củng cố WTO cho ba thập kỷ tiếp theo, các thành viên sẽ tiếp tục hưởng lợi từ những tư duy đổi mới và góc nhìn mới mẻ mà mạng lưới Chairs mang lại,” bà nhận xét.

Hiện tại, Chương trình WTO Chairs bao gồm 35 trường đại học. Đầu năm nay, bà Okonjo-Iweala đã đến thăm các cơ sở của chương trình tại Chile, Peru và Uzbekistan.

Ý kiến từ Ban Cố vấn

Bà Trudi Hartzenberg, Thành viên Ban Cố vấn Học thuật của Chương trình WTO Chairs và Giám đốc Điều hành Trung tâm Luật Thương mại tại Nam Phi, nhấn mạnh:
“Tầm quan trọng của một hệ thống thương mại đa phương mà trong đó thương mại mang lại lợi ích cho tất cả mọi người chưa bao giờ cao hơn. Việc xây dựng lại niềm tin vào sức mạnh của hành động tập thể để xóa đói giảm nghèo, bất bình đẳng và loại trừ đòi hỏi các bước đi táo bạo và sáng tạo được hỗ trợ bởi nghiên cứu và chính sách dựa trên bằng chứng.”

Các dự án sắp tới

Trong những tháng tới, mạng lưới WTO Chairs sẽ làm việc trên các dự án liên quan đến:

• Thương mại kỹ thuật số
• Bền vững môi trường
• Đa dạng hóa xuất khẩu
• Hiệp định Trợ cấp Nghề cá WTO
• An ninh lương thực
• Chuỗi giá trị toàn cầu và khu vực, cùng nhiều chủ đề khác.

BT

Về Chương trình WTO Chairs

Được thành lập vào năm 2010, Chương trình WTO Chairs nhằm kết nối các tổ chức thành một mạng lưới hợp tác với WTO và các nhà hoạch định chính sách về nghiên cứu liên quan đến thương mại, phát triển chương trình giảng dạy và tiếp cận chính sách.

Chương trình hiện có sự tham gia của 35 trường đại học. Một đợt mời ứng tuyển từ các khu vực chưa được đại diện đầy đủ đang mở và sẽ kết thúc vào ngày 30 tháng 6.

Các sự kiện trong khuôn khổ Hội nghị

Hai phiên thảo luận sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Đánh giá Toàn cầu về Hỗ trợ Thương mại năm 2024:

1. Tập trung vào các ưu tiên thương mại đang phát triển dành cho các quốc gia kém phát triển nhất (LDCs)
2. Sự tham gia của LDCs vào thương mại kỹ thuật số

Tổng Giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala sẽ gặp các Chủ tịch WTO Chairs vào ngày 25 tháng 6 để thảo luận về vai trò của họ trong việc hỗ trợ đàm phán thương mại và cải thiện sự hài hòa giữa công việc tại Geneva, các khu vực và nền kinh tế nơi họ đang hoạt động.

Phát biểu khai mạc

Hội nghị được khai mạc bởi Phó Tổng Giám đốc WTO Xiangchen Zhang, người đã gửi lời cảm ơn đến các nhà tài trợ của chương trình: Pháp, Áo, Hàn Quốc và Úc. Ông phát biểu:

“Trong năm qua, chúng ta đã chứng kiến các Chủ tịch cùng hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Từ các Chủ tịch châu Á hợp tác về Hiệp định Trợ cấp Nghề cá, đến các Chủ tịch châu Phi giải quyết các vấn đề thương mại kỹ thuật số, và các Chủ tịch Mỹ Latinh và Caribe thảo luận về cải cách WTO, một điểm chung xuyên suốt là cam kết thực sự để làm cho hệ thống thương mại trở nên bao trùm và hiệu quả hơn. Các Chủ tịch đã làm rất xuất sắc.”

Đại sứ Etienne Oudot de Dainville, Đại diện thường trực của Pháp tại WTO, nhấn mạnh:
“Mạng lưới WTO Chairs đa dạng là cực kỳ quan trọng trong việc bổ sung cho công việc của các chuyên gia ở Geneva và trong các thành viên WTO bằng cách phát triển kiến thức thương mại trong các nền kinh tế đang phát triển.”

Đại sứ Seong Deok Yun, Đại diện thường trực của Hàn Quốc tại WTO, chia sẻ:
“Các Chủ tịch là những đối tác không thể thiếu trong nỗ lực của WTO nhằm giúp các nền kinh tế đang phát triển thúc đẩy triển vọng phát triển thông qua thương mại. Giá trị và tác động của họ củng cố cam kết tập thể của chúng ta trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia này.”

Đại sứ James Victor Baxter, Đại diện thường trực của Úc tại WTO, cho biết:
“Chương trình WTO Chairs đã chứng minh tính hữu ích và thực tiễn, thiết lập mình như một công cụ mạnh mẽ trong việc phát triển cộng đồng học thuật và nghiên cứu, đặc biệt tại các quốc gia nơi phát triển là ưu tiên hàng đầu.”

Thành tựu của các trường tham gia

Wilma Viviers, Chủ tịch WTO Chair tại Nam Phi, mô tả các cột mốc mà nhóm của bà đã đạt được thông qua chương trình, đặc biệt là mở rộng cơ hội xuất khẩu tại nhiều quốc gia ở châu Phi. Bà nhấn mạnh rằng chương trình đã giúp mở rộng phạm vi nghiên cứu và thiết lập quan hệ đối tác chặt chẽ với các nhà hoạch định chính sách.

BT

Báo cáo từ người điều phối

“Sau cuộc họp gần nhất, công việc đã bắt đầu giữa các chuyên gia, với sự hỗ trợ của sáu đồng chủ trì,” Đại sứ Dwarka-Canabady phát biểu tại cuộc họp các Trưởng đoàn, cuộc họp thứ hai kể từ khi quá trình cải cách giải quyết tranh chấp chính thức được khởi động vào đầu năm nay.

Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo quá trình này mở, bao trùm và minh bạch, đồng thời nhắc lại chỉ đạo từ Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 13 (MC13) nhằm đẩy nhanh thảo luận để đạt được mục tiêu xây dựng một hệ thống giải quyết tranh chấp hoạt động hiệu quả trước cuối năm 2024.

Các bước triển khai

Tại MC12 vào tháng 6 năm 2022, các thành viên WTO đã thừa nhận những thách thức và lo ngại liên quan đến hệ thống giải quyết tranh chấp, bao gồm cả các vấn đề về Cơ quan Phúc thẩm, và đồng ý tiến hành các cuộc thảo luận nhằm thiết lập một hệ thống giải quyết tranh chấp hoạt động hiệu quả và có thể tiếp cận được trước năm 2024. Cam kết này đã được tái khẳng định tại MC13 vào đầu năm nay.

Đại sứ Dwarka-Canabady được bổ nhiệm làm người điều phối vào tháng 4 năm 2024, đánh dấu sự chính thức hóa quá trình cải cách này. Các cuộc họp hàng tháng của các Trưởng đoàn được tổ chức để cập nhật tiến độ công việc và trao đổi ý kiến về cách triển khai.

Báo cáo từ các đồng chủ trì

Tại cuộc họp ngày 30 tháng 5, các đồng chủ trì sau đã được chỉ định:

• Kháng cáo/xem xét: Ông Joel Richards (Saint Vincent và Grenadines) và bà Jessica Dickerson (Úc)
• Khả năng tiếp cận: Ông David Stranger-Jones (Anh) và bà Claudia Diaz Paulino (Mexico)
• Các vấn đề khác: Ông Fırat Yeltekin (Thổ Nhĩ Kỳ) và ông Stacy-Paul Healy (Canada)

Bà Claudia Diaz Paulino cho biết một kế hoạch công việc đã được hoàn thiện cho các cuộc thảo luận kỹ thuật đến hết tháng 7, giải quyết các lo ngại từ một số thành viên về việc trùng lặp với các cuộc họp WTO khác. Các yêu cầu về truy cập từ xa, tài liệu, phiên dịch và tóm tắt các thảo luận trước đó cũng đang được giải quyết.

Ông Joel Richards báo cáo rằng các chủ đề được chia thành:

• Kháng cáo/xem xét:

○                   Quyền tiếp cận cơ chế

○                   Kỳ vọng của thành viên với trọng tài

○                   Hình thức của cơ chế

○                   Thay đổi động lực kháng cáo

○                   Phạm vi và tiêu chuẩn xem xét

• Khả năng tiếp cận:

○                   Ý nghĩa của khả năng tiếp cận đối với các bên yêu cầu

○                   Chi phí và gánh nặng hành chính (bao gồm cơ chế tài trợ)

○                   Hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực

○                   Các cơ chế hỗ trợ nội bộ và bên ngoài hiện có

○                   Thủ tục nhanh và giải quyết tranh chấp thay thế

Cuộc họp kỹ thuật đầu tiên về kháng cáo/xem xét được tổ chức vào ngày 19 tháng 6, tập trung vào phạm vi và tiêu chuẩn xem xét. Cuộc họp kỹ thuật đầu tiên về khả năng tiếp cận sẽ diễn ra vào ngày 21 tháng 6, bắt đầu thảo luận về chi phí và gánh nặng hành chính, với các thảo luận tiếp theo vào ngày 4 tháng 7.

Tiến trình tiếp theo

Đại sứ Dwarka-Canabady ca ngợi sáu đồng chủ trì vì đã đảm bảo công việc được bắt đầu tốt. Bà cho biết ít nhất hai cuộc họp về mỗi vấn đề sẽ diễn ra trước giữa tháng 7, cùng với các cuộc tham vấn từ ngày 24 tháng 6 đến ngày 1 tháng 7.

Cuộc họp tiếp theo của các Trưởng đoàn về cải cách giải quyết tranh chấp sẽ diễn ra vào ngày 18 tháng 7.

BT

• Các biện pháp khí hậu liên quan đến thương mại
• Chuyển giao công nghệ
• Nông nghiệp bền vững

Quyết định này được đưa ra trước Tuần lễ Thương mại và Môi trường, được Chủ tịch mới của Ủy ban, Đại sứ Erwin Bollinger của Thụy Sĩ, xác nhận sẽ diễn ra từ ngày 7 đến 11 tháng 10. Sự kiện sẽ bao gồm một phiên họp chuyên đề và các sự kiện khác.

Chủ đề chuyên đề và các đề xuất mới

Chủ tịch CTE, Đại sứ Bollinger, cho biết ba chủ đề được chọn dựa trên tham vấn với các thành viên, đồng thời nhấn mạnh rằng các vấn đề khác được thành viên nêu lên cũng có thể được xem xét cho các cuộc thảo luận trong tương lai.

• Về biện pháp khí hậu liên quan đến thương mại: Các thành viên sẽ tiếp tục xây dựng khung vấn đề trước khi thảo luận tại phiên họp chuyên đề dự kiến vào ngày 10 tháng 10, trong khuôn khổ Tuần lễ Thương mại và Môi trường.

Tuần lễ này cũng sẽ bao gồm một phiên thảo luận cấp cao, các sự kiện do các phái đoàn quan tâm tổ chức và một cuộc họp của CTE.

Hai đề xuất mới

1. Đề xuất của Trung Quốc: Tài liệu “Thúc đẩy thảo luận đa phương về các biện pháp khí hậu liên quan đến thương mại (TrCMs)” nêu các ý tưởng nhằm tăng cường sự tham gia, bao gồm:

○                   Minh bạch hóa và hiểu rõ hơn về TrCMs

○                   Tăng cường sự nhất quán và khả năng tương tác giữa các TrCMs khác nhau

1. Các thành viên bày tỏ sự ủng hộ và quan tâm đến việc khám phá sâu hơn đề xuất này.
2. Đề xuất của Nhóm Châu Phi: Tài liệu “Không gian chính sách cho phát triển công nghiệp — Thúc đẩy công việc của Ủy ban WTO để hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu và phát triển công nghiệp ở các nước đang phát triển”. Nhóm Châu Phi cho biết sẽ chính thức trình bày chương trình làm việc cụ thể tại cuộc họp Hội đồng Chung vào tháng 7.

Ấn Độ cũng tái trình bày yêu cầu thảo luận vai trò của chuyển giao công nghệ trong các giải pháp môi trường.

Các sáng kiến về thương mại và môi trường

• Đối thoại về ô nhiễm nhựa và thương mại bền vững nhựa (DPP): Đại diện Australia, Barbados và Ecuador cập nhật từ cuộc họp ngày 13 tháng 6, hoan nghênh ba đồng bảo trợ mới (Brazil, Montenegro, Mozambique), nâng tổng số thành viên lên 82.
• Sáng kiến Cải cách Trợ cấp Nhiên liệu Hóa thạch: New Zealand cung cấp cập nhật từ cuộc họp ngày 28 tháng 5.
• Thảo luận Có cấu trúc về Bền vững Thương mại và Môi trường (TESSD): Canada, đồng chủ trì với Costa Rica, báo cáo về các cuộc họp của bốn nhóm làm việc từ ngày 17-18 tháng 6.

Các cập nhật khác và cuộc họp tiếp theo

Ủy ban đã nghe cập nhật từ:

• Ban Thư ký Ủy ban Đàm phán Liên chính phủ (INC) về quy trình đàm phán INC
• Ban Thư ký WTO về công việc liên quan đến biến đổi khí hậu, bao gồm:

○                   Chuẩn bị cho sự tham gia của WTO tại COP29 cuối năm nay

○                   Sáng kiến Hành động về Khí hậu và Thương mại (ACT), hợp tác giữa Ngân hàng Thế giới, Diễn đàn Kinh tế Thế giới và WTO, nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế và xây dựng năng lực giúp các nền kinh tế đang phát triển tận dụng thương mại cho hành động khí hậu.

Cuộc họp tiếp theo của CTE dự kiến diễn ra vào ngày 11 tháng 10.

BT

Cuộc họp đầu tiên sau MC13

Tại cuộc họp đầu tiên của TESSD sau MC13 vào tháng 4, các đồng chủ trì TESSD, Canada và Costa Rica, đã chào mừng Argentina trở thành nhà đồng bảo trợ thứ 77 của TESSD. Họ cũng khen ngợi các thành viên vì đã hoàn thành bốn tài liệu kết quả và Kế hoạch Công tác cập nhật được trình bày tại MC13. Các đồng chủ trì khuyến khích các thành viên tăng cường phối hợp giữa bốn nhóm làm việc không chính thức của TESSD — bao gồm:

• Hàng hóa và dịch vụ môi trường
• Trợ cấp
• Kinh tế tuần hoàn
• Các biện pháp thương mại liên quan đến khí hậu

Mục tiêu là đạt được kết quả cụ thể trước MC14.

Tiến trình công việc

Nhóm Hàng hóa và Dịch vụ Môi trường sẽ tiếp tục công việc về năng lượng tái tạo, bổ sung các ngành và công nghệ thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển tài liệu tóm tắt phân tích và danh sách không ràng buộc về hàng hóa và dịch vụ môi trường.

Nhóm Trợ cấp sẽ tập trung vào tác động môi trường và thương mại của trợ cấp, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng khuyến nghị về minh bạch và dữ liệu.

Nhóm Kinh tế Tuần hoàn sẽ duy trì cách tiếp cận tổng thể từ thiết kế tuần hoàn (giai đoạn đầu) đến tái chế (giai đoạn cuối), ưu tiên các khía cạnh thương mại của kinh tế tuần hoàn như minh bạch, tiêu chuẩn, tạo thuận lợi thương mại, quản lý chất thải, xây dựng năng lực và hỗ trợ kỹ thuật.

Nhóm Các Biện pháp Thương mại Liên quan đến Khí hậu (TrCMs) sẽ chia sẻ kinh nghiệm và thảo luận về cách thương mại có thể hỗ trợ các mục tiêu khí hậu, bao gồm chuyển đổi năng lượng sạch, thích ứng với biến đổi khí hậu và khử carbon trong công nghiệp và vận tải.

Công việc cụ thể

Trong các cuộc họp đầu năm, các thành viên đã tham gia công việc thực chất với nhiều bài trình bày từ các bên liên quan:

• Nhóm Hàng hóa và Dịch vụ Môi trường: Tập trung vào năng lượng tái tạo từ năng lượng biển và địa nhiệt vào tháng 4, và hợp tác điều tiết cùng hạ tầng chất lượng vào tháng 6.
• Nhóm Trợ cấp: Thảo luận về nhiên liệu sinh học và nhiên liệu hàng không bền vững vào tháng 4, và trợ cấp công nghiệp xanh vào tháng 6.
• Phiên họp chung lần đầu tiên: Các nhóm làm việc thảo luận chéo về khử carbon trong xây dựng và công trình vào tháng 6, kết hợp kinh tế tuần hoàn trong việc giảm rác thải và tái sử dụng vật liệu.
• Nhóm TrCMs: Khám phá phương pháp đo lường carbon của vật liệu xây dựng, tập trung vào xi măng.

Mục tiêu và tương lai

Dựa trên Tuyên bố Bộ trưởng năm 2021, TESSD nhằm bổ sung công việc của Ủy ban Thương mại và Môi trường WTO, thúc đẩy thảo luận về giao thoa giữa thương mại và bền vững môi trường, hướng đến các hành động cụ thể mà các thành viên có thể thực hiện ở cấp độ cá nhân hoặc tập thể.

Sáng kiến này mở cửa cho tất cả thành viên WTO, hiện được đồng bảo trợ bởi 77 thành viên từ mọi khu vực và mọi cấp độ phát triển.

BT

Về cuộc thi Moot Court John H. Jackson

Cuộc thi Moot Court John H. Jackson là một phiên xét xử giả định dựa trên các quy tắc của hệ thống giải quyết tranh chấp WTO, bao gồm các bài nộp bằng văn bản và tranh luận trước hội đồng về các vấn đề luật thương mại quốc tế. Cuộc thi do Hiệp hội Sinh viên Luật Châu Âu (ELSA) tổ chức, với sự hỗ trợ kỹ thuật từ WTO kể từ khi khởi xướng vào năm 2002.

Năm nay, 73 đội sinh viên từ 40 quốc gia đã tham gia các Vòng Khu vực, bao gồm:

• Nam và Tây Á
• Đông Á và Châu Đại Dương
• Châu Phi
• Châu Mỹ (Bắc, Nam và Caribe)
• Châu Âu

Trong số 73 đội, 24 đội đã vượt qua để vào Vòng Chung kết, đại diện cho các trường đại học từ 14 thành viên WTO: Bỉ, Canada, Trung Quốc, Colombia, Pháp, Ấn Độ, Kenya, Moldova, Singapore, Nam Phi, Thụy Sĩ, Đài Loan, Ukraine và Hoa Kỳ.

Phát biểu khai mạc của Phó Tổng Giám đốc Ellard

Trong phát biểu khai mạc, bà Ellard nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc thi Moot Court John H. Jackson trong việc xây dựng năng lực, đào tạo sinh viên về luật thương mại quốc tế, kỹ năng viết pháp lý và tranh luận bằng lời.

“Cuộc thi Moot Court Jackson là một công cụ mạnh mẽ trong việc đào tạo thế hệ luật sư thương mại mới và truyền tải tầm quan trọng của việc có các quy tắc thương mại an toàn và dự đoán được. Đó là lý do WTO đã hỗ trợ kỹ thuật cho cuộc thi từ hơn 20 năm qua,” bà Ellard nói.

Bà cũng lưu ý rằng nhiều cựu thí sinh của cuộc thi hiện đang làm việc tại Ban Thư ký WTO, chính phủ, học viện, viện nghiên cứu và các hãng luật.

Bà Ellard chúc mừng Tiến sĩ Gracia Marín Durán và bà Iryna Polovets, những người phát triển đề bài Moot Court năm nay, với một vấn đề thú vị và mang tính thời sự.

“Đề bài mà tất cả các bạn đã làm việc liên quan đến một trong những thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ đối với hệ thống thương mại đa phương mà còn đối với tương lai của hành tinh,” bà nói. “Đề bài nêu lên những thách thức mà các thành viên WTO đang phải đối mặt khi xây dựng các biện pháp đối phó với biến đổi khí hậu theo cách phù hợp với các nghĩa vụ WTO của họ.”

Tập trung vào thương mại và môi trường

Bà Ellard hướng sự chú ý của sinh viên đến công việc đang diễn ra tại WTO về các vấn đề liên quan đến thương mại và môi trường, bao gồm:

• Trợ cấp nghề cá
• Thương mại hàng hóa và dịch vụ môi trường
• Nền kinh tế tuần hoàn
• Chuỗi cung ứng bền vững
• Thương mại nhựa
• Trợ cấp nhiên liệu hóa thạch

“Những nỗ lực này nhấn mạnh tầm nhìn rằng thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các thách thức môi trường và khí hậu cấp bách,” bà nói.

Cảm ơn và chúc may mắn

Bà Ellard cảm ơn tất cả các nhà tài trợ và nhân viên WTO đã đóng góp cho sự kiện, đồng thời chúc các đội thi may mắn trong tuần thi đấu trước hội đồng gồm các chuyên gia luật WTO.

BT

Bàn tròn về hòa bình và kinh tế

Cuộc thảo luận bàn tròn về các khía cạnh kinh tế của việc xây dựng hòa bình được tổ chức bởi Chính phủ Liên bang Somalia và Interpeace, một tổ chức quốc tế với sứ mệnh ngăn chặn bạo lực và xây dựng hòa bình bền vững.

Trong phát biểu khai mạc, Tổng thống Mohamud nhấn mạnh các nỗ lực xây dựng hòa bình đang diễn ra tại Somalia theo tầm nhìn “Somalia hòa bình với chính mình và hòa bình với thế giới”. Ông lưu ý rằng xây dựng hòa bình mang tính bối cảnh và Somalia có tình hình riêng biệt, đồng thời nhấn mạnh rằng hòa bình không thể được duy trì nếu thiếu quản trị và pháp quyền. Tổng thống cũng khẳng định tầm quan trọng của việc gia nhập WTO và vai trò của thương mại trong việc giải quyết các vấn đề mong manh của Somalia và phát triển kinh tế.

Tiến trình gia nhập WTO của Somalia

Tiến trình gia nhập WTO của Somalia bắt đầu vào tháng 12 năm 2016 với việc thành lập Nhóm Công tác. Somalia đã nộp Biên bản Chế độ Thương mại Ngoại thương của mình vào tháng 5 năm 2020. Đại sứ Tornberg được bổ nhiệm làm Chủ tịch Nhóm Công tác vào tháng 12 năm 2023.

Đại sứ Tornberg chúc mừng Tổng thống về những cột mốc quan trọng gần đây của Somalia, bao gồm:

• Xóa nợ 4,5 tỷ USD theo sáng kiến Các Quốc gia Nghèo nợ nần trầm trọng (HIPC)
• Gia nhập Cộng đồng Đông Phi (EAC)
• Dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí
• Được bầu vào Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

“Những thành tựu này thể hiện sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế vào các nỗ lực của Chính phủ nhằm mang lại hòa bình và ổn định cho Somalia,” bà nói, đồng thời lưu ý rằng việc bắt đầu quá trình gia nhập WTO có thể tăng cường niềm tin, đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp. Bà cảm ơn Tổng thống vì đã bổ nhiệm ông Sadiq Abdikarim Haji Ibrahim làm Trưởng đoàn đàm phán và giải quyết các khoản nợ tại WTO, điều này đã mở đường cho việc kích hoạt tiến trình gia nhập.

Quan hệ đối tác Thương mại vì Hòa bình

Cuộc thảo luận cũng đề cập đến quan hệ đối tác Thương mại vì Hòa bình giữa WTO và Interpeace tại Somalia. Tổng thống Mohamud nhấn mạnh cam kết của Chính phủ trong việc thúc đẩy hòa bình và ổn định thông qua khái niệm Thương mại vì Hòa bình.

Đại sứ Tornberg lưu ý rằng Comoros và Timor-Leste, những quốc gia đã hoàn tất quá trình gia nhập WTO tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 13 vào tháng 2 năm 2024, là những ví dụ điển hình về cách các quốc gia kém phát triển (LDC) hậu xung đột với hạn chế lớn về năng lực có thể điều hướng quá trình gia nhập WTO và cách quá trình này có thể giúp thúc đẩy hòa bình và ổn định.

Chủ tịch Interpeace Itonde Kakoma hoan nghênh sự hợp tác đang diễn ra với Ban Thư ký WTO trong khuôn khổ Chương trình Thương mại vì Hòa bình tại Somalia.

BT

Mua sắm công nhạy cảm với giới

Bà Dorothy Tembo kêu gọi các bên tham gia GPA 2012 và các quan sát viên của Ủy ban (bao gồm cả chính phủ và các tổ chức quốc tế) ủng hộ Chiến dịch Toàn cầu ITC–UN Women về Mua sắm Công nhạy cảm với Giới, được khởi động vào tháng 3 năm 2024.

“Hiện tại, chỉ có 1% hợp đồng mua sắm công trên toàn cầu thuộc về các doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo,” bà cho biết.

Chiến dịch này nhằm giúp phụ nữ vượt qua các rào cản khi đấu thầu các hợp đồng chính phủ, chẳng hạn như:

• Quy trình phức tạp
• Hạn chế về tài chính
• Thiếu thông tin và mạng lưới để phát triển doanh nghiệp và tăng cường xuất khẩu

Bà Tembo nhấn mạnh:

“Mua sắm công nhạy cảm với giới có thể và đang mang lại những thay đổi cụ thể có lợi cho cuộc sống của mọi người,” và kêu gọi sự hỗ trợ từ các bên tham gia GPA và các quan sát viên để biến những thay đổi này thành hiện thực trong phạm vi quyền tài phán của họ.

Sáng kiến ITC-UN Women là một phần trong nỗ lực toàn cầu nhằm đạt được Mục tiêu Phát triển Bền vững số 5 của Liên Hợp Quốc về bình đẳng giới.

Phó Tổng Giám đốc WTO Johanna Hill cũng nhấn mạnh sự tham gia của ITC và WTO trong việc trao quyền cho phụ nữ và doanh nghiệp nhỏ. Bà cho biết:
“Kết hợp chính sách mua sắm nhạy cảm với giới và tự do hóa thương mại mang lại cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ do phụ nữ lãnh đạo giành được các hợp đồng công ở nước ngoài, đồng thời hưởng lợi từ các thị trường mở trong nước.”

Việc gia nhập GPA 2012 của Albania

Cuộc họp cũng là dịp để trao đổi về đề xuất tiếp cận thị trường ban đầu của Albania — một tài liệu quan trọng để thúc đẩy quá trình gia nhập, được nộp trước cuộc họp.

Bà Reida Kashta, Tổng Giám đốc Cơ quan Mua sắm Công Albania, nhấn mạnh:
“Albania đang tham gia đầy đủ vào quá trình gia nhập GPA 2012, như được xác nhận qua việc lưu hành đề xuất tiếp cận thị trường ban đầu đầy tham vọng của chúng tôi.”

Các bên tham gia GPA ca ngợi sự tham gia tích cực của Albania, cho rằng việc Albania gia nhập sẽ là một bổ sung tích cực và đáng hoan nghênh cho Ủy ban.

Ngoài Albania, Ủy ban cũng thảo luận về việc gia nhập GPA của Trung Quốc, Costa Rica và Cộng hòa Kyrgyz. Các bên cũng xem xét các vấn đề liên quan đến việc thực hiện Hiệp định và đạt được tiến bộ đáng kể trong các Chương trình Công tác về mua sắm xanh, bền vững về mặt xã hội và kinh tế, cũng như sự tham gia của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong mua sắm chính phủ.

Thông tin nền về GPA 2012

GPA 2012 có 22 bên tham gia (bao gồm 49 thành viên WTO, tính EU và 27 quốc gia thành viên EU là một bên). Hiệp định này nhằm mở cửa thị trường mua sắm chính phủ cho cạnh tranh quốc tế một cách đối ứng và theo phạm vi mà các bên thỏa thuận.

GPA cũng thúc đẩy sự minh bạch và quản trị tốt trong mua sắm chính phủ. Các thị trường được bao phủ bởi GPA có giá trị ước tính khoảng 1,7 nghìn tỷ USD mỗi năm, chiếm khoảng 15% GDP của các nền kinh tế phát triển và đang phát triển.

Cuộc họp tiếp theo

Cuộc họp tiếp theo của Ủy ban Mua sắm Chính phủ dự kiến diễn ra vào đầu tháng 10.

BT