Công tác bảo tồn di tích, di sản tại Việt Nam những năm gần đây ngày càng được chú trọng, quan tâm hơn. Song song với những hoạt động tích đóng góp vào công tác bảo tồn, trùng tu, phát huy giá trị di tích, di sản thì vẫn còn đó những sự việc đáng tiếc không đáng có xảy ra. Có thể thấy nếu công tác “phòng” của chúng ta tốt thì có lẽ sẽ không cần phải lo đến việc “chống” như thế nào.
Vụ việc cháy nhà Lang trong khuôn viên Bảo tàng Không gian văn hóa Mường cuối tháng 10 vừa qua khiến dư luận bàng hoàng. Di tích có giá trị bị thiêu rụi hoàn toàn, khối giá trị vô hình bị mất đi vô cùng lớn nhưng điều đáng nói nhất là sự việc xảy ra chỉ vì ý thức kém của một vài cá nhân.
Sự việc cháy nhà Lang chưa lắng xuống thì đầu tháng 12 vừa qua, đền thờ Trung túc vương Lê Lai ở Thanh Hóa cũng bị lửa thiêu rụi. Thực tế, hai di tích này không phải di tích đầu tiên bị lửa phá hủy. Trong năm 2012, 2013 di tích nhà cổ số 96 và số 134 Trần Phú trong khu phố cổ Hội An cũng đã bị đe dọa bởi hỏa hoạn. Trước đó năm 2012, chùa Tắc Gồng (Sóc Trăng) cũng xảy ra cháy. Năm 2011 chùa Tảo Sách (Tây Hồ, Hà Nội) và năm 2007, gian chính điện của Dơi ( Sóc Trăng ) cũng bị lửa thiêu rụi.
Đó mới chỉ kể tên những vụ cháy lớn, và những vụ cháy tại các di tich quốc gia, di sản đã được công nhận còn vô số những vụ cháy tại các đền, chùa, di tích khác trên cả nước chưa thể thống kê được hết. Chỉ như vậy thôi cũng đã đủ để nhận thấy công tác phòng cháy chữa cháy tại các di tích, di sản cũng như ý thức của đơn vị trực tiếp quản lý và những người khách tham quan di sản còn vô cùng kém.
Đặc biệt là hầu hết các di tích có giá trị cho đến nay đều là những công trinh nhiều năm tuổi, được xây dựng bằng gỗ, một vật liệu dễ bắt cháy và khó cứu vãn nếu xảy ra hỏa hoạn. Chỉ một chút sơ xảy, một ý thức kém như trường hợp tốp khách tham quan tại Bảo tàng Không gian văn hóa Mường cũng đã đủ để thiêu hủy một công trình hàng trăm năm tuổi và có giá trị văn hóa, lịch sử quan trọng.
