Phát triển du lịch Halal không chỉ là mở rộng thị trường khách quốc tế mà còn đòi hỏi các điểm đến và doanh nghiệp hiểu đúng nhu cầu văn hóa, tôn giáo, đồng thời bảo đảm chất lượng dịch vụ nhất quán.
Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam năm 2026 diễn ra tại Nha Trang ngày 8/7 đã đặt vấn đề này trong mối liên hệ với tiêu chuẩn, chứng nhận và hợp tác quốc tế. Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý đối với ngành du lịch Việt Nam trong quá trình đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Hội nghị đặt vấn đề về chuẩn hóa dịch vụ
Ngày 8/7/2026, tại Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Bộ Ngoại giao phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam năm 2026, với chủ đề “Việt Nam – Điểm hẹn mới của du lịch Halal”. Sự kiện thu hút hơn 300 đại biểu trong nước và quốc tế, gồm đại diện cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao và doanh nghiệp du lịch.
Một nội dung đáng chú ý tại hội nghị là yêu cầu xây dựng hệ sinh thái dịch vụ đáp ứng nhu cầu của du khách Hồi giáo. Để tiếp cận thị trường này, quảng bá điểm đến hay mở rộng đường bay là chưa đủ. Du khách còn quan tâm đến khả năng tiếp cận các dịch vụ phù hợp với tập quán và yêu cầu tôn giáo, cách nhân viên hỗ trợ, thông tin được cung cấp trước chuyến đi và mức độ nhất quán giữa cam kết quảng bá với trải nghiệm thực tế.
Trong bối cảnh đó, tiêu chuẩn hóa có thể giúp chuyển những yêu cầu chung thành tiêu chí rõ ràng để doanh nghiệp xem xét, triển khai và đánh giá. Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng mỗi cơ sở tự diễn giải khái niệm “thân thiện với người Hồi giáo” theo một cách khác nhau.
TCVN 14230:2024 và dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo
Việt Nam đã có tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14230:2024, Dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo – Các yêu cầu. Tiêu chuẩn này cung cấp cơ sở tham khảo để tổ chức dịch vụ du lịch phù hợp hơn với nhu cầu của khách Hồi giáo. Sự hiện diện của tiêu chuẩn cho thấy việc phát triển phân khúc du lịch này không chỉ là câu chuyện tiếp thị, mà còn liên quan đến yêu cầu quản lý và bảo đảm chất lượng dịch vụ.
Ở góc độ vận hành, doanh nghiệp cần tìm hiểu nhu cầu của khách hàng mục tiêu và xác định những nội dung dịch vụ phù hợp. Các vấn đề có thể liên quan đến thông tin dành cho du khách, điều kiện sinh hoạt, khả năng tiếp cận không gian cầu nguyện, cách bố trí dịch vụ và năng lực hỗ trợ của nhân viên.
Việc áp dụng tiêu chuẩn không nên được hiểu là bổ sung một vài tiện ích riêng lẻ rồi coi như đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào sự thống nhất giữa thông tin cung cấp, điều kiện thực tế và khả năng thực hiện cam kết của doanh nghiệp. Nhân viên cần hiểu rõ phạm vi dịch vụ mà cơ sở có thể đáp ứng; thông tin quảng bá cần chính xác; còn quy trình tiếp nhận và xử lý yêu cầu của khách cần được tổ chức phù hợp.
Cũng cần phân biệt tiêu chuẩn quốc gia với quy định bắt buộc. Việc áp dụng TCVN cần được xem xét theo quy định pháp luật và yêu cầu cụ thể của hoạt động liên quan; không nên mặc nhiên coi mọi doanh nghiệp du lịch đều phải có chứng nhận Halal.
Công nhận quốc tế và độ tin cậy của chứng nhận
Một dấu mốc tại hội nghị ngày 8/7/2026 là Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT) đón nhận chứng chỉ công nhận năng lực chứng nhận Halal từ Trung tâm Công nhận Vùng Vịnh (GAC). Sự kiện được công bố trên cổng thông tin của Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia và các đơn vị liên quan.
Để hiểu ý nghĩa của sự kiện này, cần phân biệt ba khái niệm: tiêu chuẩn, chứng nhận và công nhận. Tiêu chuẩn xác lập các yêu cầu hoặc hướng dẫn kỹ thuật. Chứng nhận là hoạt động đánh giá và xác nhận đối tượng đáp ứng những yêu cầu xác định. Công nhận là việc đánh giá năng lực của tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá sự phù hợp trong phạm vi được công nhận.
Do đó, công nhận năng lực chứng nhận không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp hoặc mọi dịch vụ du lịch tại Việt Nam tự động đạt chuẩn Halal. Giá trị của công nhận nằm ở việc tăng độ tin cậy đối với năng lực của tổ chức chứng nhận trong phạm vi được đánh giá, qua đó hỗ trợ các bên xem xét kết quả chứng nhận khi giao dịch hoặc hợp tác quốc tế.
Đối với thị trường có những yêu cầu riêng về tôn giáo và dịch vụ, độ tin cậy của hoạt động đánh giá đặc biệt quan trọng. Nếu các tổ chức chứng nhận áp dụng quy trình thiếu nhất quán hoặc không chứng minh được năng lực, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với chi phí đánh giá bổ sung, thời gian xử lý kéo dài và khó khăn khi tiếp cận đối tác nước ngoài.
Tuy nhiên, việc chứng nhận được chấp nhận ở một thị trường cụ thể còn phụ thuộc vào phạm vi công nhận, chương trình chứng nhận và yêu cầu của bên tiếp nhận. Doanh nghiệp cần kiểm tra những điều kiện thực tế này thay vì mặc nhiên cho rằng một chứng chỉ có giá trị giống nhau tại mọi quốc gia.
Từ tiêu chuẩn đến trải nghiệm của du khách
Đối với ngành du lịch, tiêu chuẩn chỉ tạo ra giá trị khi được chuyển thành năng lực cung cấp dịch vụ. Một khách sạn có thể công bố rằng mình thân thiện với khách Hồi giáo, nhưng tuyên bố đó cần được hỗ trợ bằng thông tin rõ ràng về những tiện ích hiện có, khả năng đáp ứng yêu cầu và cách nhân viên hướng dẫn khách sử dụng dịch vụ.
Các doanh nghiệp lữ hành cũng cần phối hợp với cơ sở lưu trú, điểm tham quan và đơn vị vận chuyển để bảo đảm thông tin xuyên suốt hành trình. Nếu từng mắt xích hiểu khác nhau về mức độ dịch vụ có thể cung cấp, trải nghiệm thực tế sẽ khó đồng đều. Vì vậy, việc đào tạo nhân viên, xây dựng quy trình phục vụ và kiểm tra định kỳ có ý nghĩa không kém việc đầu tư cơ sở vật chất.
Ở cấp điểm đến, cơ quan quản lý có thể hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tiêu chuẩn, tổ chức tập huấn và hướng dẫn cách cung cấp thông tin chính xác. Việc quảng bá cần phản ánh đúng năng lực dịch vụ hiện có, tránh tạo kỳ vọng vượt quá khả năng đáp ứng. Phản hồi của du khách cũng nên được sử dụng để xác định những điểm cần cải thiện.
Cơ hội cho du lịch Việt Nam
Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam năm 2026 cho thấy tiêu chuẩn và công nhận đang trở thành những yếu tố cần được quan tâm trong chiến lược tiếp cận thị trường quốc tế. Với Việt Nam, cơ hội không chỉ nằm ở việc thu hút thêm khách mà còn ở khả năng xây dựng dịch vụ chuyên nghiệp, hiểu nhu cầu văn hóa và duy trì chất lượng ổn định.
Trong thời gian tới, việc phổ biến TCVN 14230:2024, nâng cao năng lực doanh nghiệp và tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, tổ chức tiêu chuẩn – chứng nhận và ngành du lịch có thể giúp tạo nền tảng tốt hơn cho phân khúc này. Các hoạt động hỗ trợ cần hướng đến khả năng áp dụng thực tế, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ, thay vì chỉ tập trung vào quảng bá tiềm năng thị trường.
Quan trọng hơn, phát triển du lịch Halal cần được đặt trong tổng thể chiến lược nâng cao chất lượng dịch vụ và tôn trọng sự đa dạng văn hóa. Tiêu chuẩn không thay thế trải nghiệm thực tế, nhưng giúp xác định yêu cầu rõ ràng hơn; công nhận không thay thế việc quản lý chất lượng tại doanh nghiệp, nhưng góp phần củng cố niềm tin vào năng lực đánh giá.
Nguyễn Lan Hương
